پژوهشكده تحقيقات اسلامى

90

مرورى بر زندگانى فرماندهان اسلام ( فارسى )

خلاصه معقل بن قيس ، احنف بن قيس و صعصعة بن صوحان ، سه تن از سرداران سپاه امام على عليه السلام داراى فضايل بىشمارى بودند . اينان در دوران خلفا ، در صحنه‌هاى مختلف جنگهاى اسلامى حاضر بوده و نقش بارزى داشتند و همچون ساير ياران امام ، آرزوى حكومت عدل علوى را در سر مىپروراندند . از اين رو ، با آغاز حكومت پنج سالهء آن حضرت ، تمام تلاش خود را در راه بهسازى آن به كار گرفتند هر لحظه گوش به فرمان امام بودند ، دوستدارانش را يارى مىرساندند تا در راه راست ولايت باقى بمانند ، با دشمنان در مىافتادند و سخت‌ترين مسئوليتها را در مشكلترين شرايط با جان و دل مىپذيرفتند . معقل مناصبى همچون فرماندهى نيروهاى انتظامى ، پياده نظام بنى تميم در جمل ، شش طايفه بزرگ در صفين ، و فرماندهى دفع شورشهاى بنى ناجيه و يزيد بن شجره رهاوى را عهده‌دار بود . احنف نيز در صحنه‌هايى مانند صفين و حكميت حضور داشت و حاضر نبود در قرارداد حكميت لقب امير مؤمنان را از مقابل نام آن حضرت بردارد و چون معاويه او را به خاطر خدماتش به حضرت على ( ع ) سرزنش كرد ، او شمشيرهاى صفين و دلهاى دوستداران امام على ( ع ) و بغض آنان نسبت به معاويه را يادآور شد . صعصعه نيز علاوه بر رشادتهاى نظامى ، سخنرانى برجسته بود كه جنگ روانى عليه دشمن را چنان به اوج خود رسانده بود كه معاويه در برابر آن همه توانايى ابراز عجز كرد . پرسش 1 . مسئوليتهاى مهم معقل را در حكومت امام على ( ع ) بنويسيد . 2 . نقش معقل را در سركوب شورش خرّيت خارجى به اختصار بنويسيد . 3 . چرا احنف در جنگ جمل حضور نداشت ؟ 4 . احنف در مقابل سرزنش معاويه به خاطر حضورش در صفين چه پاسخى به او داد ؟ 5 . رجال نويسان ، چه فضيلتهايى را براى صعصعه نقل كرده‌اند ؟ 6 . پس از شهادت امام على ( ع ) صعصعه بر تربت آن امام چگونه ابراز وفادارى كرد ؟